ویتامین د، که امروز از آن به عنوان هورمون یاد میشود، بسیاری از خصوصیات بالا را داراست. در پوست بدن ، و در حضور نور کافی خورشید، در ماههای گرم سال تولید میشود. رنگ تیرهٔ پوست، کاهش در معرض نور خورشید قرار گرفتن، فصل زمستان، افزایش عرض جغرافیایی (دور شدن از استوا)، مصرف ضد آفتاب، سالخوردگی، وجود ابر و مه هوا باعث کاهش رسیدن نور خورشید به پوست و کاهش تولید ویتامین د در بدن شود. علاوه بر امکان ساخت ویتامین د در بدن، میتوان آنرا از طریقه رژیم غذایی نیز دریافت کرد. لبنیات غنی شده با ویتامین د ( در آمریکا) و روغن ماهی حاوی ویتامین د، ماهیهای روغنی (همچون ماهی تن و کیلکا)، جگر و تخم مرغ و بعضی قارچها از جمله این منابع غذا یی میباشد.
راشیتیسم، نرمی و پوکی استخوان از جمله شناخته شده ترین عوارض کمبود ویتامین د در گذشته بود. به تازگی کمبود ویتامین د با افزایش بیماریهای قلبی عروقی، سرطان، افسردگی، شیزوفرنی، دیابت، ام اس، فشار خون بالا، و عفونت مرتبط دانسته شده است. به نظر میرسد که مصرف مکمل ویتامین د میتواند بروز این بیماریها را کاهش دهد و یا عوارض آنها را تخفیف بخشد. فراموش نشود که افزایش دریافت ویتامین د از طریق آفتاب و یا رژیم غذایی مشکلی ایجاد نمیکند در حالیکه افزایش دریافت مکمل (قرص ویتامین د) و یا روغن ماهی در طولانی مدت میتواند مسمومیت زا باشد.
چگونه ویتامین د میتواند ابتلا به عفونت را کاهش دهد؟ سلولهای ایمنی بدن دارای گیرندهٔ ویتامین د هستند. هنگامی که این سلولها در معرض عوامل بیماری زا قرار میگیرند، تولید این گیرندهٔ ویتامین د و در نتیجه نوعئ پروتیین که قدرت تخریب سلولهای عفونی را دارد افزایش مییابد. حال اگر میزان ویتامین د در پلاسما کاهش یابد، قابلیت سلولهای ایمنی در تولید این مواد کاهش مییابد. این مساله توجیه میکند که چرا کسانی که کمبود ویتامین د دارند بیشتر در معرض عفونت هستند و یا بیماری آنها شدیدتر است.
گر چه با این توضیحات میشود حدس زد که احتمالا ویتامین د در پیشگیری و یا تخفیف آنفلوانزا خوکی هم موثر است، ولی هیچ منبع و یا مقالهٔ معتبری وجود ندارد که حاکی از تاثیر مفید ویتامین د بر این نوع خاص آنفلوانزا باشد.
از سوی دیگر، توصیههای معمول مبنی بر روزانه ۱۵ دقیقه قرار دادن دست و صورت در معرض نور مستقیم خورشید، نمیتواند که مقدار مطلوب ویتامین د را در همهٔ افراد تامین سازد. از سوی دیگر پزشکان نسبت به عوارض مخرب آفتاب در ایجاد سرطان پوست، مشکلات چشمی و حتی بعضی عفونتهای ویروسی نگرانند. شاید بهترین راه حل،رعایت اعتدال است. اطمینان از دریافت ۱۵ دقیقه نور آفتاب در تابستان، و مدت بیشتر در زمستان، و با گنجاندن مواد غذایی که منابع خوب ویتامین د هستند ومی تواند کفایت دریافت را تضمین کند.
منابع:
Centers for Disease Control and Prevention. 2009.H1N1 Flu (Swine Flu).
Cannell et al. 2006. Epidemic influenza and vitamin D
Hollick. 2007.Vitamin D Deficiency.
Bulletin of the World Health Organization.2009. Is the current public health message on UV exposure correct?
عکس برگرفته از Medem:
مریم دادخواه.
